روغن رزماری برای مژه با تغذیه و تقویت فولیکول به پرپشتی و سلامت مژه ها کمک می کند.
همچنین خاصیت ضدالتهابی روغن رزماری نقش مهمی در تسکین التهاب لبه پلک ناشی از بلفاریت دارد.
این روغن با کاهش تورم پلک از ریزش مژه هایی که بر اثر التهاب ضعیف شده اند جلوگیری میکند.
از جمله ترکیبات مفید روغن رزماری میتوان به اسید کارنوزیک و اسید رزمارینیک اشاره کرد.
این مواد آنتی اکسیدانی با کاهش استرس اکسیداتیو، محیطی سالم و مناسب را برای فعالیت فولیکول ها فراهم می سازند تا مژه ها بهتر رشد کنند.
البته هنوز مطالعه بالینی مستقیمی درباره اثر روغن رزماری بر ناحیه مژه انجام نشده و بیشتر دانسته های ما از تحقیقات مرتبط با رشد موهای سر است.
با این حال نتایج تجربی بسیاری در دسترس هستند که نشان میدهند روغن رزماری برای مژه مفید و موثر است.

خواص روغن رزماری برای مژه
1- تقویت فولیکول مژه
گیاه رزماری سرشار از مولکول های فعالی مانند رزمارینیک اسید، کارنوزیک اسید، کارنوزول و اورسولیک اسید است.
مطالعات زیستی روی فولیکول مو نشان داده اند که این مولکول ها قادرند سطح آنتی اکسیدانی سلول را افزایش دهند و التهاب را پایین بیاورند. 1
رزمارینیک اسید مسیر پروتئینی خاصی به نام NF κB را مهار میکند. 2
مهار این مسیر فشار ناشی از التهاب بر روی فولیکول را کاهش می دهد.
این موضوع از نظر تئوری برای مژه ها بسیار مفید است زیرا التهاب یکی از دلایل رایج ضعیف شدن ریشه مژه محسوب میشود.
علاوه بر این کارنوزیک اسید در مدل های آزمایشگاهی توانسته فاکتور رشد شبه انسولین (IGF-1) را افزایش دهد و به فعالیت آنزیم آلکالین فسفاتاز کمک کند.
این عوامل با بهبود سوخت وساز سلولی باعث میشوند فولیکول ها پایداری بیشتری در فاز رشد داشته باشند.
بنابراین روغن رزماری با تقویت و استحکام بخشی به فولیکول، باعث پرپشت شدن مژه ها میشود.
2- تقویت رشد مژه ها
روغن رزماری حاوی ترپن های قدرتمندی مانند ۱،۸ سینئول، کامفر و آلفاپینن است.
بررسی های آزمایشگاهی دقیق GC-MS تایید می کنند که این مواد اجزای اصلی اسانس هستند و به خوبی می توانند عروق سطحی را گشاد کرده و جریان خون را در آن ناحیه بیشتر کنند.
استفاده از روغن رزماری برای مژه میتواند با تکیه بر همین خاصیت، اکسیژن و مواد مغذی را سریع تر به فولیکول ها برساند.
این افزایش گردش خون مویرگی یا همان میکروسیرکولاسیون، تغذیه سلولی را بهبود می بخشد و به شادابی ریشه مژه کمک میکند.
Rosemary (Rosmarinus officinalis L.) has been used in folk medicine to treat headaches, epilepsy, poor circulation, and many other ailments.
ترجمه: رزماری Rosmarinus officinalis L. در طب سنتی برای درمان سردرد، صرع، گردش خون ضعیف و بسیاری از بیماری های دیگر مورد استفاده قرار گرفته است. (Food Chemistry, 2013)
علاوه بر این جریان خون روان تر باعث میشود مواد زائد ناشی از سوخت وساز سلول ها با کارایی بیشتری دفع شوند.
پاکسازی مرتب ریشه مو برای سلامت و رشد بهتر آن ضروری است.
این کار از تجمع مواد مضر جلوگیری کرده و باعث می شود پیاز مو همیشه سرحال و فعال باقی بماند.
جالب است بدانید در مطالعات بالینی روی پوست سر این ویژگی کاملا اثبات شده است.
حتی در یک آزمایش شش ماهه محلول رزماری عملکردی قابل رقابت با داروی ماینوکسیدیل ۲٪ نشان داد که خبری امیدوارکننده برای تقویت موهاست. 3

3- خواص ضدالتهابی و ضدباکتریایی
التهاب لبه پلک یا بلفاریت زمانی رخ میدهد که باکتری ها و سلول های مرده در حاشیه پلک تجمع کنند.
این وضعیت باعث افزایش سیتوکین های التهابی میشود و عملکرد غدد میبومین را مختل میکند. 4
این غدد وظیفه مهم تولید لایه چربی اشک را بر عهده دارند.
وقتی غدد میبومین درست کار نکنند سطح پلک خشک و تحریک پذیر میشود و فولیکول مژه در معرض التهاب قرار میگیرد که نتیجه آن کاهش پایداری و افزایش احتمال ریزش مژه است.
MGD can lead to altered tear film composition, ocular surface disease, ocular and eyelid discomfort, and evaporative dry eye.
ترجمه: اختلال غدد میبومین می تواند به تغییر ترکیب لایه اشکی، بیماری سطح چشم، ناراحتی چشم، پلک و خشکی تبخیری چشم منجر شود. (PMCID: PMC5685175)
در چنین شرایطی ترکیبات فعال موجود در رزماری میتوانند از دو راه غیرمستقیم محیط اطراف فولیکول را تسکین داده به سلامت پلک کمک کنند؛
یکی کاهش التهاب مخرب: رزمارینیک اسید و کارنوزول با مهار مسیر NF κB تولید سیتوکین های التهابی را کاهش می دهند.
این کار مانع از فشار مستقیم این مواد بر فولیکول مژه میشود.
دیگری کنترل میکروب ها: ترپن هایی مانند ۱،۸ سینئول و کامفر توانایی مهار رشد باکتری های فرصت طلب را دارند؛
همان باکتری هایی که نقش اصلی را در تشدید بلفاریت و التهاب پلک بازی می کنند.
درواقع مصرف روغن رزماری می تواند محیط اطراف فولیکول را از نظر التهاب و بار میکروبی متعادل کند.
وقتی التهاب کاهش یابد و لایه پلکی پایدار بماند فولیکول مژه در شرایط سالم تری فعالیت میکند که این موضوع برای حفظ سلامت و پرپشتی مژه ها ضروری است.
4- تغذیه و محافظت از ساقه مژه
در روغن های پایه مانند روغن بادام شیرین یا روغن زیتون که برای عصاره گیری رزماری استفاده میشوند اسیدهای چرب ضروری نظیر اولئیک اسید و لینولئیک اسید وجود دارند.
ترکیبات فعال و چربی دوست رزماری در این بستر روغنی حل شده و با خواص آنتی اکسیدانی، از پروتئین های کراتین در برابر اکسیداسیون و آسیب های محیطی محافظت می کنند.
این ترکیبات با تشکیل یک لایه لیپیدی عایق روی ساقه مژه مانع تبخیر رطوبت شده و انعطاف پذیری تارهای مژه را افزایش میدهند.
در نتیجه منجر به کاهش شکنندگی و افزایش استحکام فیزیکی مژه میشود.
طرز استفاده روغن رزماری برای مژه
پیش از استفاده روغن رزماری برای مژه در نظر داشته باشید که ناحیه چشم بسیار حساس است و کوچک ترین بی احتیاطی می تواند باعث سوزش یا التهاب شود.
- رقیق سازی: اگر از روغن اسانسی رزماری استفاده می کنید، حتما آن را با یک روغن حامل ملایم مانند روغن بادام شیرین یا روغن جوجوبا مخلوط کنید.
- محل صحیح مصرف: مقدار بسیار کمی از روغن رقیق شده را به کمک یک گوش پاک کن تمیز بردارید و آن را تنها روی خط رویش مژه بزنید.
مراقب باشید روغن با سطح پلک یا ساقه مژه تماس پیدا نکند تا ریسک تحریک چشم به حداقل برسد. - بسته نگه داشتن چشم ها: هنگام استفاده، چشم ها را کاملا ببندید.
این کار ساده ترین و مهم ترین راه برای جلوگیری از نفوذ ناخواسته روغن به داخل چشم است. - رعایت تعادل در مصرف: تنها یک بار در شب و به اندازه یک لایه بسیار نازک از روغن استفاده کنید؛
مصرف زیاد فقط باعث سنگینی مژه و خم شدن آن میشود.

نکات مهم در مصرف روغن رزماری برای مژه
توقف مصرف در صورت تحریک:
اگر هرگونه سوزش، قرمزی یا خارش احساس کردید بلافاصله استفاده را متوقف کنید و ناحیه را کاملا با آب بشویید تا التهاب برطرف شود.
اقدام فوری هنگام ورود به چشم:
در صورتی که روغن تصادفا وارد چشم شد، چشم ها را با آب ولرم فراوان شست وشو دهید و از مالیدن آن ها خودداری کنید.
اگر تاری دید یا سوزش ادامه داشت مراجعه به چشم پزشک ضروری است.
ترکیب روغن رزماری با روغن های دیگر
| نسبت پیشنهادی با روغن رزماری | خواص و کاربرد ترکیب |
| ۱ واحد رزماری + ۳ واحد آرگان | سرشار از ویتامین E و اسیدهای چرب؛ کمک به محافظت کراتینی، افزایش نرمی و جلوگیری از خشکی ساقه مژه |
| ۱ واحد رزماری + ۲ واحد کرچک | دارای ریسینولئیک اسید؛ مناسب برای کاهش التهاب سطحی و کمک به پایداری ساقه |
| ۱ واحد رزماری + ۳ واحد جوجوبا | نزدیک ترین روغن به سبوم پوست؛ کمک به حفظ رطوبت ساقه مژه، کاهش خشکی و افزایش انعطاف پذیری بدون ایجاد سنگینی |
| ۱ واحد رزماری + ۳ واحد بادام شیرین | حاوی اولئیک و لینولئیک اسید؛ نرم کنندهٔ قوی ساقه مژه، کاهش شکنندگی و ایجاد لایه محافظ کراتینی |
| ۱ واحد رزماری + ۳ واحد هسته انگور | سبک، مناسب پوست های حساس؛ کمک به کاهش التهاب و رطوبت رسانی غیرچرب به ساقه مژه |
عوارض روغن رزماری برای مژه
1- تحریک سطح چشم:
اگر حتی مقدار بسیار کمی از روغن وارد چشم شود، ترکیبات معطر و ترپنوئیدهای موجود در آن می توانند بافت ظریف چشم را تحریک کنند.
نتیجه این اتفاق سوزش، اشک ریزش شدید، قرمزی و تاری دید موقتی است.
2- اختلال در عملکرد غدد میبومین:
این غدد ریز در لبه پلک قرار دارند و چربی ضروری اشک را تولید میکنند.
استفاده مداوم از مواد روغنی میتواند دهانه این غدد را مسدود کند که منجر به خشکی چشم، احساس وجود جسم خارجی و تحریک پذیری میشود.
3- تشدید بلفاریت:
اگر مستعد التهاب پلک هستید، باید بیشتر مراقب باشید.
استفاده از روغن گاهی شرایط را برای باکتری ها فراهم کرده و به طور غیرمستقیم علائم بلفاریت را در افراد حساس تشدید میکند.
4- درماتیت تماسی:
برخی افراد ممکن است به ترکیبات خاصی مانند رزمارینیک اسید و کارنوزول حساسیت داشته باشند.
در این صورت پوست پلک دچار خارش، قرمزی، پوسته ریزی یا التهاب میشود.
5- سنگینی و ریزش مژه ها:
استفاده بیش ازحد از روغن باعث سنگین شدن ساقه مژه میشود.
این وزن اضافه میتواند مژه را خم کرده و باعث ضعیف شدن ریشه و در نهایت کنده شدن مکانیکی مژه ها شود.
6- احتمال تداخل با لنز تماسی:
اگر از لنز استفاده میکنید ریسک تحریک و خشکی چشم برای شما بیشتر است.
روغن می تواند پایداری لایه اشکی را به هم بزند و باعث ناراحتی هنگام استفاده از لنز شود.
7- خشکی چشم:
افرادی که به طور طبیعی چشم های خشک یا حساسی دارند بیشتر در معرض خطر التهاب و سوزش هستند و باید با احتیاط دوچندان از این روش استفاده کنند.

هشدار های پیش از مصرف
تست حساسیت (پچ تست):
اگر سابقه بلفاریت یا همان التهاب پلک دارید یا پوستتان حساس است حتما پیش از مصرف اصلی مقدار کمی از ترکیب را روی پوست بازو تست کنید.
در نهایت اگر با هرگونه علائم آزاردهنده مثل سوزش، قرمزی یا تاری دید مواجه شدید بلافاصله مصرف را قطع کرده و ناحیه را با آب فراوان بشویید.
روغن رزماری برای مژه چند روز طول میکشد؟
- برای پرپشتی مژه: 2 تا 4 ماه استفاده منظم از روغن رزماری برای مژه میتواند به پرپشت شدن آن کمک کند.
- برای رشد طولی مژه: بعلت کوتاه بودن چرخه رشد مژه، تغییرات در اغلب افراد بسیار ظریف و نامحسوس هستند.
- برای مژه های خشک یا شکننده: حدودا ۱ تا ۲ هفته زمان می برد تا انعطاف پذیری مژه ها بیشتر شده و خشکی آن کاهش یابد.
- مژه هایی که به دلیل التهاب لبه پلک می ریزند: طی۲ تا ۴ هفته تحریک های ناحیه مژه کاهش یافته و ریزش مژه ها قطع میشود.
- فولیکول های ضعیف شده بر اثر استرس اکسیداتیو: ظرف ۴ تا ۸ هفته با بهبود شرایط زیستی فولیکول، ریزش مژه ها کمتر می شود.
آیا روغن رزماری واقعا باعث رشد مژه میشود؟
پاسخ این سوال می تواند بله یا خیر باشد و مستقیما به توقع شما از این روغن برمیگردد.
اگر از روغن رزماری برای قطع ریزش مژه ها و پرپشت شدن آن استفاده میکنید همانطور که در این مقاله بررسی کردیم پاسخ بله است.
اما برخی افراد روغن رزماری برای مژه را به عنوان راهکاری برای داشتن مژه های بلندتر می شناسند.
اگر بخواهیم دقیق و علمی صحبت کنیم تاکنون هیچ مطالعه بالینی معتبری ثابت نکرده است که این روغن بتواند به طور مستقیم طول یا سرعت رشد مژه را افزایش دهد.
یکی از دلایل مهم آن تفاوت بیولوژیکی در چرخه رشد مژه با موی سر است.
فاز رشد مژه بسیار کوتاه است و تنها حدود ۳۰ تا ۴۵ روز طول میکشد؛ 5 این در حالی است که موی سر میتواند چندین سال در فاز رشد باقی بماند.
The growth phase (anagen) of the eyelash hair follicle and eyelash lasts for approximately 30 days
ترجمه: فاز رشد یا آناژن فولیکول مژه و خود مژه تقریبا ۳۰ روز طول می کشد. (PubMed Central)
به همین دلیل حتی اگر ترکیبات رزماری بتوانند با کاهش التهاب، مهار استرس اکسیداتیو یا حفظ ساختار کراتین شرایط را برای فولیکول بهتر کنند این اثرات بیشتر منجر به کاهش ریزش و حفظ سلامت مژه های موجود می شود.
در واقع زمان کافی برای اینکه این ترکیبات باعث افزایش چشمگیر طول مژه شوند، وجود ندارد.
بنابراین نگاه صحیح این است که رزماری به عنوان ماده ای در نظر گرفته شود که از کیفیت،سلامت و پایداری فولیکول حمایت میکند و نه یک محرک برای رشد قطعی یا بلند شدن مژه ها محسوب شود.
جمع بندی
روغن رزماری برای مژه با کاهش التهاب لبه پلک و تنش اکسیداتیو، به تقویت ریشه و کاهش ریزش مژه های ضعیف کمک میکند.
از طرفی با بهبود گردش خون مویرگی و ایجاد یک لایه محافظ روی ساقه، باعث نرم شدن و کاهش شکنندگی مژه ها نیز می گردد.
استفاده منظم از این روغن در یک بازه ۲ تا ۴ ماهه، استحکام و پایداری تارها را افزایش داده و مژه هایی پرپشت و سالم به شما می بخشد.
ترکیب اصولی این محصول با روغن های مغذی مانند روغن کرچک، روغن آرگان یا روغن جوجوبا می تواند اثربخشی آن را دوچندان کرده و لطافت و شادابی فوق العاده ای به مژه ها ببخشد.
منابع:
- Updated review of Rosmarinus officinalis phytochemistry and pharmacological activities (Andrade et al., Universidade Lusófona; 2018)
- Review of rosmarinic acid’s anti-inflammatory mechanisms and preclinical efficacy (Luo et al., Dalian Medical University; Front. Pharmacol., 2020)
- Randomized trial comparing rosemary oil and 2% minoxidil for male androgenetic alopecia (Panahi et al., SKINmed, 2015)
- Clinical overview of blepharitis: epidemiology, pathophysiology and management (StatPearls; Eberhardt et al., Last updated Feb 3, 2025)
- Comprehensive review of eyelash follicle biology and clinical anomalies (Aumond & Bitton, J Optom, 2018)
