روغن کتان منبع غنی از نوع گیاهی امگا ۳ (آلفا لینولنیک اسید یا ALA) است.
مصرف متعادل آن میتواند به تأمین این اسید چرب ضروری و حفظ سلامت قلب و عروق کمک کند.
برخی پژوهش ها کاهش خفیف فشار خون سیستولیک را پس از مصرف روغن کتان گزارش کرده اند.
مصرف خوراکی این روغن میتواند به حفظ رطوبت پوست، تقویت لایه محافظ آن و کاهش حساسیت کمک کند.
استفاده موضعی از روغن کتان نیز برای نرم کردن پوست خشک و کاهش خشکی ساقه مو مفید است.
دانه کتان که با نام علمی Linum usitatissimum شناخته میشود و در فرهنگ های مختلف مورد استفاده قرار می گیرد.
اگرچه اعتقاد بر این است که منشا آن منطقه مدیترانه است اما کانادا، روسیه، فرانسه و آرژانتین بزرگترین تولید کنندگان آن هستند.
این گیاه بسیار پرکاربرد است و در مناطق مختلف آب و هوایی رشد می کند.
برای هزاران سال این ماده نه تنها به عنوان یک ماده اصلی در کتان بلکه به عنوان یک منبع غذایی بسیار مفید و به راحتی در دسترس نیز مورد استفاده قرار می گرفت.
در این مقاله از بکرینا بیشتر با خواص روغن کتان آشنا خواهید شد.

روغن کتان چیست؟
روغن کتان یا روغن بزرک یا روغن زغر یک روغن گیاهی غلیظ است که از طریق پرس سرد دانه کتان به دست می آید.
روغن بذر کتان، سرشار از اسیدهای چرب امگا 3، امگا 6، امگا 9، ویتامین B، پتاسیم، منیزیم، فیبر، پروتئین و روی است.
این روغن یکی از رایج ترین روغن نباتی هایی است که از زمان های قدیم به دلیل چشمگیرترین مزایای سلامتی مورد استفاده قرار می گرفته است.
عطر و طعم این روغن تلخ و رنگ آن زرد روشن می باشد.
روغن کتان در زیبایی و درمان برخی از بیماری ها مورد استفاده قرار می گیرد.
در ادامه با برخی از خواص این روغن آشنا خواهید شد.
ارزش غذایی
| مواد مغذی | مقدار بر حسب هر 100 گرم |
| کالری | 884 (کیلو کالری) |
| پروتئین | 0/11 (گرم) |
| چربی کل | 99/98 (گرم) |
| کلسیم | 1/00 (میلی گرم) |
| فسفر | 1/00 (میلی گرم) |
| روی | 0/07 (میلی گرم) |
| کولین | 0/20 (میلی گرم) |
| ویتامین E | 0/47 (میلی گرم) |
| ویتامین K | 9/30 (میکرو گرم) |
| اسیدهای چرب اشباع | 8/98 (گرم) |
| اسیدهای چرب اشباع نشده | 67/85 (گرم) |
| اسیدهای غیر اشباع | 18/44(گرم) |
خواص روغن کتان
1- منبع اسیدهای چرب امگا 3
روغن کتان غنی از اسیدهای چرب امگا 3 است.
مصرف یک قاشق غذاخوری در روز از این روغن میتواند اسید های چرب ضروری بدن را فراهم کند.
2- کاهش التهاب
توانایی ضد التهابی روغن کتان به جلوگیری از اشکال مختلف التهاب در بدن، از جمله درد مفاصل، عضلات و همچنین بیماری های جدی تر مانند آرتروز و حتی نقرس کمک می کند.
بنابراین اگر بیماری التهابی دارید حتماً روغن زغر را در رژیم غذایی خود بگنجانید.
3- تقویت مغز
امگا 3 برای تقویت مغز بسیار مفید می باشد و پزشکان همیشه مصرف ماهی را هفته ای یک بار به دلیل امگا 3 موجود در آن پیشنهاد می کنند.
اما برخی از افراد ممکن است به هر دلیلی نتوانند از ماهی استفاده کنند.
از آنجایی که روغن کتان سرشار از امگا3 می باشد، مصرف روزانه آن می تواند امگا3 بدن را فراهم کند.
4- ارتقا سلامت پوست
روغن کتان یکی از مهمترین روغن هایی است که به مراقبت از پوست کمک می کند، زیرا غنی از آنتی اکسیدان، منیزیم و ویتامین B است.
بنابراین می توانید با آن بسیاری از مشکلات پوست را درمان کنید.
همچنین این روغن حاوی اسید های چرب است که به مرطوب سازی پوست کمک می کند، سلولهای مرده در سطح پوست را از بین می برد و چین و چروک صورت را محو می کند.
آنتی اکسیدان روغن کتان می تواند آکنه، سوختگی، اگزما، پسوریازیس و عفونت را نیز درمان کند.
5- تقویت سلامت قلب و عروق
چندین مطالعه نشان داده است که روغن کتان به دلیل دارا بودن اسید های چرب اشباع نشده مانند امگا3 برای سلامت قلب بسیار مفید می باشد، زیرا مصرف خوراکی روزانه یک قاشق غذاخوری از روغن دانه کتان به مدت 12 هفته، منجر به کاهش قابل توجهی در سطح سیستول و دیاستول فشار خون کمک میشود، خاصیت ارتجاعی عروق خونی و التهاب را بهبود می بخشد که این ها در سلامت کلی قلب نقش بسزایی دارد.
6- درمان یبوست و اسهال
این روغن می تواند در معالجه اسهال و یبوست نیز مؤثر باشد، زیرا مطالعه ای که اخیراً روی حیوانات آزمایشگاهی انجام شده است نشان می دهد که روغن بزرک توانایی تنظیم حرکات دستگاه گوارش و دفع را دارد که باعث میشود از بروز اسهال جلوگیری کند.
در مطالعه ای دیگر، محققان دریافتند که مصرف منظم روغن کتان به دلیل دارا بودن فیبر در بهبود هضم و رفع یبوست کمک میکند.
7- کاهش عفونت ها
به دلیل محتوای بالای اسیدهای چرب امگا 3 و آنتی اکسیدان موجود در روغن کتان، برخی مطالعات نشان داده اند که این روغن توانایی کاهش التهاب دارد که از این نظر بسیار شبیه روغن زیتون می باشد.

8- کاهش رشد سلول های سرطانی
یکی دیگر از اجزای مهم روغن دانه کتان محتوای آنتی اکسیدانی بالای آن است.
روغن بذر کتان سرشار از استرول های گیاهی است که به آنها فیتواسترول نیز گفته می شود و آنها به عنوان آنتی اکسیدان های بسیار قدرتمند عمل می کنند.
به این معنی که می توانند از آسیب رادیکال های آزاد در قسمت های مختلف بدن مانند سرطان جلوگیری کنند.
علاوه بر این، لیگنان موجود در روغن بذر کتان تأثیر مستقیمی بر تعادل هورمونی در بدن ما دارند که این به معنای کاهش احتمال ابتلا به سرطان های مرتبط با هورمون می باشد.
9- کمک به حفظ تعادل هورمونی
بدن خانم ها به خصوص تعادل هورمون ها در آن ها مانند استروژن، بعد از یائسگی به طرز چشمگیری تغییر می کند.
روغن دانه های کتان حاوی ترکیبات لیگنان می باشد که تعادل هورمونی را بسیار تحت تأثیر قرار می دهد و به بسیاری از زنان یائسه کمک می کند تا با نوسانات هورمون استروژن در بدن بهتر کنار بیایند.
10- مناسب برای بیماران تحت همودیالیز
دیالیز اغلب باعث عفونت و بالا رفتن سطح کلسترول می شود.
روغن کتان ممکن است وضعیت بیمارانی را که تحت همودیالیز قرار می گیرند را بهبود بخشد، زیرا تحقیقی که در مجله بین المللی همودیالیز در سال 2012 منتشر شد، نشان داد که مصرف خوراکی این روغن دو بار در روز به مدت 8 هفته در طی دیالیز، باعث کاهش سطح کلسترول و لیپوپروتئین با چگالی کم می شود.
11- کاهش خشکی چشم
خشکی چشم یا سندرم خشکی چشم زمانی اتفاق می افتد که تولید اشک کاهش می یابد و بنابراین چشم نمی تواند چرب و مرطوب باشد که این برای سلامت چشم و بینایی سالم ضروری است.
روغن کتان بسیار غنی از اسیدهای چرب ضروری امگا 3 و مواد مغذی است که با کاهش سوزش، قرمزی و سایر اختلالات بینایی به بهبود خشکی چشم کمک می کند.
12- کاهش فشار خون بالا
طبق مطالعه ای ثابت شده است که روغن کتان به دلیل دارا بودن نوعی اسید چرب امگا 3 به نام آلفا-لینولنیک اسید میتواند فشار خون را کاهش دهد.
13- کاهش علائم ذات الریه
ذات الریه یک بیماری است که میلیون ها نفر در سراسر جهان به آن مبتلا هستند.
این بیماری در اثر عوامل مختلف عفونی ریه ایجاد می شود و که نفس کشیدن، دریافت اکسیژن کافی و کنترل سرفه را مشکل ساز میکند.
محققان دریافته اند که امگا 3 موجود در این روغن میتواند به عنوان فیلتر هوا عمل کرده و از آسیب های رادیکال های آزاد جلوگیری کند.
همچنین این روغن می تواند برای درمان آسم نیز مفید باشد.
14- مناسب برای کاهش وزن
یکی از مهمترین مزایای روغن بذر کتان برای لاغری، بالا بردن میزان متابولیسم است زیرا این روغن سرشار از اسیدهای چرب می باشد که باعث افزایش سوزاندن چربی می شود.
همچنین مصرف خوراکی این روغن موجب دیر هضم شدن غذا می شود که در این صورت فرد برای مدت طولانی احساس گرسنگی نمی کند، بنابراین این موضوع میتواند موجب لاغری شود.
15- تقویت مفاصل
روغن بذر کتان حاوی درصد بالایی از کلسیم، آهن و پتاسیم است.
علاوه بر این دارای اسیدهای امگا3، ویتامین B1 ،C ،A و درصد زیادی آنتی اکسیدان می باشد.
به همین دلیل از روغن کتان برای مراقبت و تقویت مفاصل استفاده می شود.
شما می توانید مفاصل را با روغن کتان گرم تا زمانی که درد مفاصل آرام شوند، ماساژ دهید.

خواص روغن کتان برای پوست
اگرچه بسیاری از مزایای تغذیه ای روغن دانه کتان از زمان های بسیار قدیم برای انسان شناخته شده است، اما برخی از تمدن ها مانند یونانیان و مصریان باستان از این روغن برای زیبایی پوست و مو استفاده می کردند.
در ادامه با برخی از مزایای روغن کتان برای زیبایی آشنا خواهید شد.
1- مرطوب کننده
روغن دانه کتان حاوی بسیاری از مواد مرطوب کننده از جمله اسید های چرب و ویتامین می باشد که میتواند سلول های مرده پوست را از بین می برد و به تولید سلول های جدید کمک کند که برای جوان سازی پوست بسیار مؤثر است.
از این روغن می توان به صورت مستقیم بر روی پوست خشک استفاده کرد و یا با کرم های مرطوب کننده ترکیب کنید و بعد مصرف کنید.
همچنین می توان از آن به عنوان بالم طبیعی لب استفاده کرد.
2- درمان التهابات پوستی
از روغن دانه کتان می توان برای معالجه عفونت هایی که بر اثر حساسیت یا آفتاب سوختگی استفاده کرد، زیرا حاوی آنتی اکسیدان ها و اسید های چرب امگا3 می باشد که می تواند از پوست در برابر آلودگی های مختلف محافظت کند.
همچنین فیتواسترول های این روغن در کاهش التهابات پوستی بسیار مؤثر می باشد.
3- پاک کننده آرایش
روغن دانه کتان برای پاک کردن لوازم آرایشی به خصوص آرایش چشم کاملا بی خطر است.
همچنین در این صورت می تواند مژه ها و پلک ها را مرطوب و تغذیه کند که این امر باعث افزایش رشد مژه ها و بهبود آنها می شود.
بنابراین میتوان روغن کتان را یکی از روغن های بسیار مفید برای سلامت چشم معرفی کرد.
4- درمان پلک های متورم
ورم پلک ها می تواند به دلیلی مانند عفونت، تیروئیدچشمی و … رخ دهد.
از روغن بزرک می توان برای درمان پلک های متورم استفاده کرد.
شما می توانید با آغشته کردن یک تکه پنبه به روغن کتان و قرار دادن آن به مدت نیم ساعت روی پلک هایتان تورم آن ها را از بین ببرید.
تکرار این روند به صورت روزانه بری درمان مؤثر تر می باشد.
5- رفع چین و چروک
روغن تخم کتان حاوی آنتی اکسیدان هایی است که برای مهار رادیکال های آزاد و جلوگیری از آسیب سلول کار می کند.
همچنین این روغن به بدن کمک می کند تا کلاژن در پوست تولید کند و از به وجود آمدن علائم پیری زودرس مقابله کند.
این امر موجب می شود چین و چروک های پوست و خطوط ظریف زیر چشم را کاهش دهد.
خواص روغن کتان برای مو
1- رطوبت بخشیدن به مو
برای درمان موهای وز و خشک می توانید از روغن کتان استفاده کنید.
زیرا این روغن سرشار از اسیدهای چرب امگا 3 و ویتامین های مغذی است که به مرطوب سازی مو کمک کرده و از خشک شدن آن جلوگیری می کند.
2- درمان شوره سر
اسیدهای امگا 3 علاوه بر تأمین رطوبت مو، پوست سر را نیز تغذیه می کند.
همچنین آنتی اکسیدان های این روغن خاصیت ضد التهابی دارند که از هر گونه التهاب جلوگیری کرده و یا آن را درمان میکند که اینها به طور قابل توجهی در رفع شوره سر بسیار مؤثر است.
3- جلوگیری از ریزش مو
روغن کتان غنی از آنتی اکسیدان، پروتئین و ویتامین E است.
این ترکیبات می توانند به درمان فولیکول های آسیب دیده مو کمک کرده، از بافت موها محافظت کند، جریان خون را بهبود بخشد و چربی پوست سر را متعادل کند.
این موارد برای رشد مو تاثیرگذار می باشد.
4- جلوگیری از سفید شدن موها
روغن بذر کتان حاوی ویتامین E است که گردش خون را تقویت می کند و در خنثی کردن رادیکال های آزاد مفید است.
همچنین آنتی اکسیدان های این روغن میتواند سلامت پوست سر و مو را حفظ کنند که در نتیجه باعث می شود از سفید شدن زودرس مو جلوگیری کند.
عوارض روغن کتان
- اگر روغن کتان و هر روغن گیاهی دیگر در حد اعتدال مصرف شود برای بزرگسالان کاملا بی خطر می باشد. باید توجه داشته باشید که در طول روز از این روغن در دوز های مناسب استفاده کنید. زیرا مصرف بیش از حد ممکن است دچار واکنشهای آلرژیک، اسهال، انسداد روده، التهابات پوستی و … را در پی داشته باشد.
- افراد مبتلا به دیابت که دارو مصرف می کنند نباید از این روغن استفاده کنند، زیرا روغن کتان حاوی ترکیباتی می باشد که قند خون را کاهش می دهد که مصرف همزمان داروهای دیابت و این روغن باعث می شود قند خون بیش از حد افت کند و عوارض جدی به همراه داشته باشد.
- این روغن به دلیل دارا بودن استروژن می تواند در چرخه قاعدگی اختلال ایجاد کند که به همین دلیل مصرف آن برای خانم های باردار و شیرده ممنوع می باشد.
نکته: توجه داشته باشید قبل استفاده موضعی از این روغن به مقدار زیاد، حتما آن را در حد دو قطره بر روی نقطه ای از پوست که در معرض دید نباشد تست کنید.
اگر بعد از 2 ساعت واکنشی مانند سوزش، خارش، کهیر، قرمزی و … مشاهده نشد، می توانید با خیالی آسوده از آن استفاده کنید.
آیا تا به حال از روغن کتان استفاده کرده اید؟ در زمینه خواص روغن کتان چه تجربه ای دارید؟ لطفا نظرات و پیشنهاد های خود را با کاربران بکرینا در میان بگذارید.
پرسش های پرتکرار کاربران
روغن کتان برای سرخ کردن مناسبه؟
خیر، روغن کتان نقطه دود بسیار پایینی دارد و حرارت بالا باعث اکسید شدن سریع آن و تولید ترکیبات سرطان زا میشود. بهتر است از این روغن مغذی فقط به صورت سرد روی سالاد یا غذاها استفاده کنید.
مقدار مصرف روزانه روغن کتان چقدره؟
مقدار مناسب مصرف روزانه 1 تا 2 قاشق غذاخوری است.
روغن کتان میتونه جایگزین کپسول امگا ۳ بشه؟
خیر، روغن کتان حاوی امگا ۳ از نوع ALA (گیاهی) است که باید در بدن به EPA و DHA تبدیل شود و نرخ این تبدیل بسیار پایین است. روغن ماهی مستقیما حاوی ترکیبات ضروری بدن شامل DHA و EPA است، بنابراین کتان یک مکمل عالی است اما جایگزین کامل منابع دریایی نیست.
روغن کتان برای کبد چرب خوبه؟
بله، اسیدهای چرب امگا ۳ موجود در روغن کتان به کاهش التهاب کبد و بهبود آنزیم های کبدی کمک میکنند. البته برای اثربخشی بهتر، مصرف این روغن باید در کنار رژیم غذایی سالم و ورزش مداوم باشد.
روغن کتان با آسپرین تداخل داره؟
بله، مصرف همزمان روغن کتان با داروهای ضد انعقاد خون مانند آسپرین ممکن است خطر خونریزی را افزایش دهد. این روغن خاصیت رقیق کنندگی خون دارد و بهتر است قبل از مصرف آن با پزشک مشورت کنید.
روغن کتان برای تنبلی تخمدان و کیست خوبه؟
روغن کتان به دلیل داشتن لیگنان ها و فیتواستروژن ها به تنظیم نسبت استروژن به پروژسترون کمک کرده و برای بهبود تنبلی تخمدان PCOS مفید است. با این حال، به دلیل تاثیر بر هورمون ها، مصرف دارویی آن باید تحت نظر متخصص زنان باشد.
خوردن روغن کتان باعث اسهال میشه؟
بله، این روغن یک ملین طبیعی قوی است و زیاده روی در مصرف آن میتواند باعث اسهال و نفخ شود. پیشنهاد میشود مصرف روغن کتان را با مقادیر بسیار کم شروع کنید.
روغن کتان با داروهای فشار خون تداخل داره؟
بله، روغن کتان به طور طبیعی فشار خون را کاهش میدهد. مصرف همزمان آن با داروهای کاهنده فشار ممکن است باعث افت فشار خون شود.
روغن کتان برای پوست چرب مناسبه؟
خیر، این روغن به شدت منافذ پوست را مسدود میکند و درجه کمدوژنیک بالایی دارد. استفاده مستقیم از روغن کتان روی پوست های چرب و مستعد آکنه ممکن است باعث ایجاد جوش های زیرپوستی شود.
روغن کتان برای رشد ابرو و مژه خوبه؟
بله، ویتامین E و امگا ۳ موجود در روغن کتان به تقویت فولیکول های مو کمک می کند. برای این کار مقدار کمی از روغن را روی مژه و ابرو بمالید و مراقب باشید وارد چشم نشود.
روغن کتان برای ناخن قارچی و شکننده تاثیر داره؟
ماساژ دادن ناخن ها با روغن کتان به دلیل خواص ضد التهابی به استحکام آن ها کمک میکند ولی برای درمان قارچ ناخن باید از داروهای تخصصی استفاده کنید.
روغن کتان ترک های پوستی ناشی از چاقی و بارداری رو از بین میبره؟
روغن کتان به دلیل الاستیسیته بخشی و کلاژن سازی، پوست را مرطوب کرده و به پیشگیری از ترک های جدید کمک میکند، اما ترک های قدیمی و سفید شده را کاملا درمان نمیکند. برای اثربخشی، باید در مراحل اولیه ترک یعنی زمانی که قرمز یا صورتی هستند، استفاده شود.
روغن کتان برای ورزشکارها و بدنسازها مفیده؟
بله، امگا ۳ موجود در روغن کتان به کاهش التهاب عضلانی و سرعت بخشیدن به روند ریکاوری کمک میکند. همچنین این روغن برای حفظ سلامت مفاصل ورزشکاران تحت فشار تمرینات سنگین بسیار مفید است.
روغن کتان برای روده تحریک پذیر خوبه؟
مصرف کنترل شده این روغن به تسهیل دفع در مبتلایان به نوع یبوستی کمک میکند. اما در افراد مبتلا به نوع اسهالی این سندروم، روغن کتان میتواند علائم بیماری را به شدت بدتر کند.
روغن کتان برای اگزما و پسوریازیس خوبه؟
بله، استفاده موضعی از روغن کتان به دلیل خواص ضد التهابی قوی به کاهش قرمزی و پوسته پوسته شدن کمک میکند. حتما قبل از مصرف روی پوست، تست حساسیت را انجام دهید.
روغن کتان برای بیماری ام اس مفیده؟
تحقیقات نشان میدهند امگا ۳ موجود در این روغن میتواند به کاهش پاسخ های التهابی سیستم ایمنی کمک کند. با این حال، روغن کتان تنها یک مکمل کمکی است و هرگز جایگزین درمان های پزشکی نمیشود.
چطور از روغن کتان برای ماساژ مفاصل استفاده کنیم؟
بهتر است ابتدا روغن کتان را به روش بنماری کمی ولرم کنید. سپس مفاصل را به آرامی ماساژ داده و موضع را با پارچه نخی ببندید تا جذب عمیق تری داشته باشد.
منبع: mawdoo3

سلام من از روغن کتان (زغر) استفاده میکنم برای یبوست (قبضیت ) خیلی عالی است ضمنا ممنونم از معلومات مفید وارزشمند تان
سلام روغن کتان برای چروک صورت خوبه ؟ لطفا طریقه مصرف روغن کتان رو هم توضیح بدید.
سلام
بله روغن کتان در از بین بردن چین و چروک صورت بسیار موثر است.